Het Garrels-orgel in de Haagse Oud-Katholieke Kerk, een van slechts vier bewaard gebleven orgels van meesterbouwer Rudolph Garrels in Nederland, dreigt onbespeelbaar te worden door loodcorrosie. De kerk lanceert daarom een fondsenwervingsactie om het driehonderd jaar oude instrument te laten restaureren en te behouden voor toekomstige generaties.
Bouw door Rudolph Garrels
Het orgel werd in 1726 gebouwd door Rudolph Garrels, leerling van de beroemde orgelbouwer Arp Schnitger, en klinkt nog altijd zoals in de tijd van Johann Sebastian Bach. Het werkt volledig mechanisch, volgens de originele Noord-Duitse barokke bouwwijze, en werd in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw zorgvuldig gereconstrueerd door orgelbouwer Flentrop. Daarmee is dit orgel het enigste Garrels-orgel in barok-staat en behoort het tot een exclusieve groep instrumenten in de wereld die de authentieke achttiende-eeuwse klank nog exact kan benaderen.
Het Garrelsorgel uit 1726, foto kerkfotografie.nl
Eredienst, studenten en concerten
Het orgel is echter geen museumstuk: het wordt wekelijks bespeeld tijdens kerkdiensten en dient als leerinstrument voor studenten van het Koninklijk Conservatorium, die er kennismaken met de authentieke barokke speelpraktijk. Ook begeleidt het koren en ensembles en klinkt het tijdens concerten met werk van onder anderen Bach en Händel, naast hedendaagse composities.
Nog afgelopen 10 oktober tijdens de Museumnacht heeft het orgel een prominente rol gespeeld in een aantal soundscapes, muzieklandschappen opgebouwd uit orgel en digitale geluidseffecten.
- Bekijk de aankondiging op de website van de museumnacht
- Bekijk en beluister een impressie via onze Facebookpagina
Loodcorrosie, lekkage en benodigde restauratie
Nu word het instrument aangetast door loodcorrosie, een probleem dat orgels wereldwijd treft. Azijnzuren die vrijkomen uit het orgelhout tasten de antieke loden pijpen aan, waardoor deze langzaam lek raken. De klank verandert, pijpen worden vals en sommige geven al geen geluid meer. Zonder ingrijpen wordt het hele orgel op termijn onbespeelbaar.
Waar vroeger simpelweg nieuwe pijpen werden gemaakt, is dat nu geen optie: daarmee zou de unieke achttiende-eeuwse klank van het instrument definitief verloren gaan. Een zorgvuldige restauratie is nodig om de originele pijpen te behouden en het orgel zijn karakteristieke geluid te laten houden.
Hier een klein deel van de conducten met een voorbeeld van een exemplaar met een grote scheur. Lucht ontsnapt en de pijp spreekt niet meer, foto eigen werk
Een uniek ensemble
Het Garrels-orgel staat bovendien in de enige katholieke barokkerk in Nederland gebouwd na de reformatie, een gesambtkunstwerk dat nog geheel intact is. Met de restauratie hoopt de kerk niet alleen een uniek muzikaal erfgoed te redden, maar ook dit bijzondere geheel van een verborgen kerk met een origineel samenhangend interieur levend te houden voor toekomstige generaties.
Helpt u mee?
De Oud-Katholieke Kerk roept particulieren, fondsen en organisaties op om bij te dragen aan de restauratie. Overal in Nederland verdwijnen historische orgels wanneer kerken sluiten; met steun van het publiek moet dit zeldzame instrument behouden blijven voor de kerk, voor conservatoriumstudenten, voor concertbezoekers en voor toekomstige generaties.
Dank voor uw bijdrage
Via onderstaande QR-code kunt u makkelijk een bijdrage doen. Alvast heel hartelijk bedankt dat u dit belangrijke instrument ook door wil geven aan de generaties na ons.
